السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

979

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

1620 - ( 6 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « مزارعه به يك‌سوم و يك چهارم و يك پنجم و كمتر و بيشتر از محصول زمين اشكال ندارد . در صورتى كه صاحب زمين غير از محصول زمين چيز ديگرى از كشاورز درخواست نكند و شايسته نيست سهمى براى بذر قرار داده شود و سهمى براى گاو ؛ بلكه به صاحب زمين مىگويد : در زمين تو كشاورزى مىكنم و فلان مقدار از محصول آن براى تو . » 1621 - ( 7 ) عبدالله بن سنان روايت مىكند كه : « شخصى زمين ديگرى را مزارعه مىكند و مىگويد : يك‌سوم محصول براى گاو و يك‌سوم براى بذر و يك‌سوم براى زمين . امام عليه السلام در اين باره فرمود : از بذر و گاو نامى به ميان نمىآيد ، بلكه مىگويد : در زمين تو بنا بر فلان مقدار از محصول كشت مىكنم . اگر مىخواهى ، نصف را معين كن و اگر خواستى ، يك‌سوم . » 1622 - ( 8 ) محمد بن مسلم از امام باقر عليه السلام دربارهء شخصى روايت مىكند كه زمين ديگرى را مزارعه مىكند و مىگويد : يك‌سوم محصول براى گاو و يك‌سوم براى بذر . امام عليه السلام فرمود : « نامى از بذر و گاو به ميان نمىآورد ، بلكه مىگويد : در آن زمين بنابر فلان مقدار از محصول كشت مىكنم . اگر مىخواهى ، نصف را معين كن و اگر خواستى ، يك‌سوم . » 1623 - ( 9 ) در كتاب نوادر احمد بن محمد بن عيسى روايت مىشود كه امام باقر عليه السلام فرمود : « مزارعه بر نصف جايز است . به تحقيق ، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بر نصف مزارعه كرد ؛ بنابراين‌كه هزينهء آن بر كشاورزان باشد . » 1624 - ( 10 ) ابو ربيع شامى روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « شخصى زمين ديگرى را مزارعه و با او شرط مىكند كه يك‌سوم محصول براى بذر و يك‌سوم براى گاو باشد . امام عليه السلام فرمود : شايسته نيست از بذر و گاو نامى به ميان آورد ، بلكه به صاحب زمين مىگويد : من در زمين تو كشت مىكنم و فلان مقدار از محصول آن - نصف يا يك‌سوم يا هر شرط ديگرى - متعلق به تو باشد و از بذر و گاو نامى به ميان نمىآورد ، همانا كلام حرام مىكند . » ابو ربيع شامى دربارهء شخصى كه زمينى را به اين شرط مزارعه مىكند ، كه يك‌سوم محصول براى گاو و يك‌سوم آن براى بذر و يك‌سوم براى صاحب زمين باشد ، از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : گاو و بذر نام برده نشود ، بلكه به صاحب زمين مىگويد : زمين تو را مزارعه مىكنم و فلان مقدار از آنچه خداوند عنايت فرمود ، متعلق به تو باشد . » 1625 - ( 11 ) حلبى گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال شد : شخصى زمينى را مزارعه مىكند و براى بذر يك‌سوم محصول و براى گاو يك‌سوم شرط مىكند . امام عليه السلام فرمود : شايسته نيست از چيزى نام ببرد ؛ زيرا كلام حرام مىكند . »